Narzędzia do sprawdzania plagiatu mogą być pomocne, ale mają też wiele wad, które sprawiają, że ich stosowanie nie jest warte rozważenia. W tym artykule podam powody, dla których takie narzędzia robią więcej szkody niż pożytku i wprowadzają w błąd, dając studentom fałszywe poczucie komfortu.
Brak 100% dokładności
- Fałszywe alarmy (false positives) – zaznaczanie jako plagiatu cytatów, powszechnych zwrotów czy nawet własnych wcześniejszych publikacji.
- Fałszywe negatywy (false negatives) – niektóre przeredagowane treści mogą nie zostać wykryte jako plagiat.
Problemy z kontekstem
- Algorytmy nie rozumieją intencji autora i nie odróżniają poprawnie cytowanych treści od faktycznego plagiatu.
- Ryzyko błędnego oznaczania parafraz jako plagiatu.
Ryzyko naruszenia prywatności
- Niektóre narzędzia przechowują przesłane treści, co może prowadzić do ich ponownego wykrycia jako plagiat przy przyszłych analizach.
- Zagrożenie dla prac naukowych, komercyjnych treści i danych wrażliwych.
Wysokie koszty i ograniczenia darmowych wersji
- Profesjonalne narzędzia są płatne, a darmowe często mają ograniczenia i niską skuteczność.
- Ukryte opłaty za pełne raporty lub dodatkowe analizy.
Możliwość łatwego obejścia wykrywania plagiatu
- Synonimizacja, zmiana szyku zdań czy drobne modyfikacje mogą sprawić, że narzędzie nie wykryje faktycznego plagiatu.
- Narzędzia nie zawsze wychwytują inteligentnie przeredagowane treści.
Plagiat a naruszenie praw autorskich
- Narzędzia antyplagiatowe nie analizują licencji tekstów i nie rozstrzygają, czy doszło do naruszenia praw autorskich.
- Przykłady sytuacji, w których użycie treści jest legalne, ale narzędzie oznacza je jako plagiat.
Zniechęcanie do samodzielnej analizy i poprawnego cytowania
- Nadmierne poleganie na narzędziach zamiast rozwijania umiejętności samodzielnej analizy oryginalności treści.
- Lepsze alternatywy – edukacja na temat cytowania i etyki akademickiej.
Jednolity System Antyplagiatowy (JSA) a inne narzędzia do sprawdzania plagiatu
Jednolity System Antyplagiatowy (JSA) to narzędzie stosowane przez polskie uczelnie do sprawdzania prac dyplomowych pod kątem plagiatu. JSA zostało wprowadzone w 2019 roku i jest obowiązkowe dla wszystkich uczelni wyższych w Polsce.
Charakterystyka JSA:
- Sprawdza prace w bazie Otwartych Zasobów Edukacyjnych, bazie uczelnianej oraz w internecie.
- Stosuje algorytmy analizy tekstu i porównuje fragmenty z już istniejącymi dokumentami.
- Generuje raport podobieństwa, który ocenia, czy praca zawiera nieautoryzowane zapożyczenia.
Jakie są inne narzędzia do sprawdzania plagiatu?
Na rynku istnieje wiele narzędzi do sprawdzania plagiatu, zarówno darmowych, jak i płatnych. Niektóre z popularnych to:
- Turnitin – powszechnie stosowane na uczelniach na całym świecie, obsługuje duże bazy akademickie.
- Copyscape – popularne narzędzie do sprawdzania unikalności treści w internecie, często wykorzystywane w SEO.
- Grammarly Plagiarism Checker – narzędzie do sprawdzania plagiatu i poprawności językowej.
- Plagscan – wykorzystywane w środowisku akademickim i biznesowym.
- DupliChecker – darmowe narzędzie o ograniczonej skuteczności.
Główne różnice między JSA a innymi narzędziami
| Cechy | Jednolity System Antyplagiatowy (JSA) | Inne narzędzia antyplagiatowe |
|---|---|---|
| Dostępność | Wyłącznie dla polskich uczelni | Dostępne komercyjnie, darmowe i płatne wersje |
| Bazy porównawcze | Baza polskich uczelni, otwarte zasoby edukacyjne, internet | Zależne od narzędzia – np. bazy akademickie, internetowe, prywatne |
| Przeznaczenie | Sprawdzanie prac dyplomowych na uczelniach | Używane w edukacji, SEO, biznesie |
| Precyzja | Ograniczona głównie do polskich źródeł | Może obejmować globalne zasoby |
| Obowiązkowość | Tak, dla uczelni wyższych w Polsce | Opcjonalne, zależne od użytkownika |
| Koszt | Finansowane przez Ministerstwo Edukacji i Nauki | Darmowe lub płatne w zależności od funkcji |
Które narzędzie lepiej wybrać?
- Dla studentów i uczelni – JSA jest obowiązkowe i dostosowane do polskiego systemu edukacji.
- Dla firm i twórców treści – lepszym wyborem będą narzędzia takie jak Copyscape czy Grammarly, które sprawdzają unikalność treści w internecie.
- Dla naukowców i międzynarodowych uczelni – Turnitin lub Plagscan mogą być bardziej skuteczne ze względu na dostęp do globalnych baz naukowych.
JSA jest obowiązkowe dla uczelni – inne narzędzia nie mają znaczenia
- Każda praca dyplomowa w Polsce musi przejść przez JSA przed dopuszczeniem do obrony.
- Nawet jeśli student sprawdzi swoją pracę w innym narzędziu, uczelnia i tak przeprowadzi analizę w JSA.
- Wynik z innego systemu nie ma żadnej wartości dla uczelni – jedynie raport JSA jest brany pod uwagę.
JSA ma dostęp do unikalnej bazy polskich prac dyplomowych
Największą przewagą JSA nad innymi narzędziami jest to, że posiada dostęp do:
- baz uczelnianych, które zawierają prace dyplomowe studentów polskich uczelni,
- Otwartych Zasobów Edukacyjnych,
- polskojęzycznych publikacji naukowych.
Warto przeczytać: Jak wykorzystać Chat GPT do pisania pracy?
Inne narzędzia, takie jak Turnitin czy Grammarly, mogą sprawdzać globalne źródła, ale nie mają dostępu do polskich baz akademickich. Oznacza to, że nie wykryją plagiatu w obrębie polskich prac dyplomowych.
Brak prywatności i ryzyko zapisania pracy w obcych bazach
- Niektóre narzędzia, zwłaszcza darmowe, zapisują przesłane treści w swojej bazie. Może to prowadzić do sytuacji, w której praca zostanie wykryta jako plagiat w przyszłości, mimo że była oryginalna.
- JSA działa w ramach polskiego systemu edukacji i nie udostępnia prac osobom trzecim.
Inne narzędzia mogą dawać błędne wyniki
- Komercyjne narzędzia często generują fałszywe alarmy (false positives), np. oznaczają cytaty lub popularne zwroty jako plagiat.
- Mogą też nie wykrywać rzeczywistego plagiatu, jeśli nie mają dostępu do odpowiednich baz danych.
- JSA jest dostosowane do polskiego kontekstu akademickiego i analizuje tekst zgodnie z zasadami naukowymi.
Co zamiast sprawdzania plagiatu dostępnymi narzędziami?
Nic. Nie bez powodu są trzy podejścia do JSA. Oddaj pracę do sprawdzenia i wykorzystaj pierwsze podejście do poprawy pracy pod kątem plagiatu. Poproś promotora o raport i nie obrażaj się na cały świat, jeśli JSA pokaże 70%.
Ale przede wszystkim staraj się od początku pisać z uwzględnieniem plagiatu. Jeśli masz wątpliwości, przeczytaj nasz artykuł na temat tego, jak napisać pracę magisterską bez plagiatu.
Dla tych, którzy od razu chcieliby mieć wszystko tip-top, nie mam rady.
Dlaczego nie korzystać z narzędzi sprawdzających plagiat – podsumowanie
JSA jest obowiązkowe i dostosowane do polskiego systemu edukacji.
W przypadku prac pisanych obcym językiem lub artykułów naukowych Copyleaks lub Turnitin sprawdzą się doskonale, ale tylko dlatego, że JSA nie ma tu żadnej przewagi.
❌ Nie warto korzystać z innych narzędzi zamiast JSA, ponieważ:
✔️ JSA ma dostęp do unikalnych polskich baz akademickich.
✔️ Jest obowiązkowe i jedyne akceptowane przez uczelnie.
✔️ Chroni prywatność i nie zapisuje prac w komercyjnych bazach.
✔️ Jest darmowe dla uczelni, podczas gdy inne narzędzia są płatne.
✔️ Daje bardziej miarodajne wyniki dostosowane do polskiego systemu edukacji.
Jeśli chodzi o prace dyplomowe, sprawdzanie ich w innych narzędziach nie ma sensu, bo i tak liczy się tylko raport z JSA.
W każdym innym przypadku dajesz sobie fałszywe nadzieje i niczym niepoparte poczucie komfortu co do własnej pracy magisterskiej.
