Praca w grupie na studiach może być zarówno niezwykle satysfakcjonująca, jak i pełna wyzwań. Projekty zespołowe są częstym elementem programów nauczania na uczelniach, ponieważ uczą studentów nie tylko wiedzy teoretycznej, ale także praktycznych umiejętności współpracy, komunikacji oraz zarządzania czasem.
W niniejszym artykule przyjrzymy się największym wyzwaniom, z jakimi studenci muszą się mierzyć podczas realizacji projektów grupowych, oraz podpowiemy, jak skutecznie radzić sobie z tymi trudnościami. Dzięki naszym wskazówkom dowiesz się, jak unikać konfliktów, dzielić obowiązki oraz budować efektywną i zgraną grupę.
Wyzwania związane z koordynacją pracy grupowej
Koordynowanie pracy w grupie i zarządzanie czasem jest największym wyzwaniem. Dopasowywanie harmonogramów, organizowanie spotkań i do tego indywidualny wkład członków grupy wymaga planu i kilku wyrzeczeń. Do tego wraz z rozwojem projektu i postępami rosną wyzwania związane z pracą grupową, zmęczenie i znużenie.
Jak poradzić sobie w takiej sytuacji?
Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest opracowanie harmonogramu i ram czasowych. Grupy na studiach nie są zwykle zbyt liczne, dlatego koordynacja działań jest trudna z innych powodów. Najczęściej jest to brak zaangażowania innych studentów.
Dwie kluczowe kwestie to:
- wyznaczenie konkretnych terminów spotkań i maksymalne wykorzystanie tego czasu, oraz
- wykorzystanie narzędzi cyfrowych i komunikatorów, które ułatwiają zdalną współpracę.
Brak motywacji do studiowania i pracy w grupie
Brak motywacji często wynika z braku swobody, bierności innych członków grupy, różnic w poglądach i konfliktów, jakie niechybnie szybko powstają. Kluczem do uniknięcia niepotrzebnych wyzwań związanych z brakiem motywacji w pracy grupowej jest zaangażowanie, wzajemny szacunek i stworzenie przyjacielskiej atmosfery, w której jednocześnie każdy czuje się odpowiedzialny.
Warto przeczytać: Jak stworzyć właściwy harmonogram pisania pracy magisterskiej?
Aby grupa była zgrana, każdy musi zrozumieć swoją rolę i cel pracy grupowej. Od samego początku powinny być jasno ustalone wymagani i oczekiwania. Ewentualne konflikty powinny być bardzo szybko rozwiązywane nawet kosztem brutalnej szczerości.
Różnice w potencjale intelektualnym
Każdy z nas ma swoje preferencje, styl uczenia, oraz w różnym stopniu i z różnym wysiłkiem przyswaja wiedzę i generuje pomysły. Wspólna praca nie będzie przebiegać gładko, gdy jest intelektualna różnica między członkami.
Do tego niektóre osoby mają tendencję do zakładania, że inni są lepsi i wiedzą więcej, co dodatkowo zniechęca do zaangażowania i obniża wkład w pracę grupy.
Myślenie w ten sam sposób między członkami grupy zawsze usprawnia proces, ale realnie jest to mało prawdopodobne. Najczęściej bowiem grupa jest otoczeniem, gdzie można dać upust swojemu ego i narzucić swoje przekonania, co też jest zaniżaniem potencjału intelektualnego grupy.
Rozwiązania na różnice w potencjale intelektualnym grupy mogą być następujące:
- Każdy członek przedstawia swoje pomysły, zanim zostaną omówione. W ten sposób każdy ma czas na przygotowania.
- Grupa regularnie rozmawia o tym, co każda osoba wnosi, lub czy ktoś ma jakieś trudności. W ten sposób buduje się relacje i jest na bieżąco ze wszystkim.
- Wszyscy szukają potencjalnie lepszych rozwiązań. W ten sposób cała grupa albo znajdzie lepsze rozwiązania, albo dowód na to, że pierwsze było najlepsze.
- Każdy członek grupy wypełnia przypisaną mu rolę.
- Każdy dzieli się efektami pracy indywidualnej.
Tarcia interpersonalne między członkami zespołu
Interakcje międzyludzkie mogą być płynne lub chaotyczne. Problemy w pracy grupowej, mniej widoczne i te bardziej wyraźne, mogą zakłócić harmonię, wpływając na motywacje członków i zmniejszając produktywność. Dla studentów pracujących razem w grupie dobrym pomysłem może być wspólna nauka w bibliotece, ponieważ może ich to przygotować do przyszłych projektów zespołowych i dać szansę na wyrobienie umiejętności komunikacji.
Warto przeczytać: Jak wykorzystać Excel do przeglądu literatury?
Tarcie, zgrzyty, nieporozumienia i antypatie są czymś naturalnym i nie da się ich uniknąć. Dlatego wypracuj umiejętność słuchania, bądź życzliwy i unikaj konfliktu, tak długo, jak się da. Dobrym rozwiązaniem są dodatkowe działania integracyjne w celu wzmocnienia więzi międzyludzkich. Na przykład jako grupa możecie się wybrać na jakieś zajęcia, wycieczkę albo wspólnie uczyć się niemieckiego.
Dodatkowo każda grupa powinna na pierwszym spotkaniu opracować swoje procedury rozwiązywania konfliktów i radzenia sobie z różnicami, jak różnice osobowości, płci, poglądów itd.
Nierówny wkład w pracę grupową zespołu
Zwykle w każdej grupie jest tak, że jedni mają większy wkład w pracę, a inni mniejszy. Jednak na studiach sytuacja jest o wiele gorsza ze względu na brak sposobu, aby studenta zachęcić lub przymusić. Najczęściej wymówką jest brak czasu albo dodatkowe obowiązki. W ekstremalnych sytuacjach studenci po prostu mówią otwarcie, że nie zrobią nic.
Natomiast zwykle rozwiązania nierównego wkładu w prace grupy obejmują:
- Ustalenie jasnych wytycznych i oczekiwań dotyczących indywidualnego wkładu.
- Zdefiniowanie i przypisanie konkretnych ról i obowiązków w grupie.
- Wdrożenie mechanizmów reagowania na nierównomierny wkład, w tym otwarte rozmowy, a w razie potrzeby szukanie pomocy i interwencji u profesora.
Mentalne blokady podczas pracy w grupie
Niektórzy mogą mieć problemy z wyrażaniem myśli, nadążaniem za dyskusją, mają obawy przed wyśmianiem lub powiedzeniem czegoś niestosownego, lub po prostu są nieśmiali. Tego typu trudności w interakcjach i w myśleniu mogą spowolnić kreatywność i rozwiązywanie problemów. Do tego wyzwania związane z życiem osobistym mogą sprawić, że uwaga studenta jest gdzie indziej, co prowadzi do mniejszego zaangażowania w projekty grupowe.
Powodów do mentalnych blokad jest wiele. Dlatego tak ważne jest, aby grupa funkcjonowała jako przyjazne środowisko, a najwyższą umowną wartością w grupie powinna być otwartość i życzliwość. Nic tak nie zepsuje relacji, jak dokładanie komuś stresu lub bezpodstawna krytyka.
Skutecznym rozwiązaniem jest propozycja kilku spotkań nastawionych na otwartą rozmowę i wspólne zastanowienie się, jak można pomoc innym lub usprawnić pracę.
Nieefektywna komunikacyjna między studentami
Nie tylko w pracy grupowej występują problemy w komunikacji. Nieporozumienia, nieudostępnione informacje i niejasne komunikaty i ustalenia mogą powodować niepewność i zakłócać proces współpracy.
Dlatego bardzo istotnym elementem jest to, żeby każdy mógł się swobodnie wypowiedzieć. A każda luka czy załamanie w komunikacji powinno być natychmiast rozwiązywane, aby zapobiec eskalacji problemu.
Efektywna komunikacja wykorzystuje różne narzędzia, takie jak e-maile, aplikacje do grupowego przesyłania wiadomości lub platformy do zarządzania projektami.
Zatajanie i przetrzymywanie informacji
Często zdarza się, że ktoś nie dzieli się wiedzą albo informacjami. Jest to nie tylko wynikiem blokady, nieśmiałości czy niepewności, ale także złośliwością albo próbą zdobycia przewagi nad innymi.
Warto przeczytać: Największe przeszkody w pisaniu pracy magisterskiej
Dlatego najczęściej na pierwszym spotkaniu ustanawia sie kulturę grupy z naciskiem na przejrzyste dzielenie się informacjami. Do tego warto dokumentować każde spotkanie i każdy przekaz, na przykład poprzez użycie platformy do zarządzania albo archiwizowanie wiadomości.
Grupa ma zbyt dużo członków
Zbyt duża liczba studentów pracujących nad projektem może być poważnym problemem na wielu płaszczyznach. Nieoptymalne delegowanie zadań i obciążenie pracą spowoduje, że niektórzy skorzystają z sytuacji, aby się wycofać. Inni natomiast będą w tym widzieli swoja szanse na narzucenie własnej woli albo rywalizacje.
W dobrze zarządzanym zespole zwykle taka sytuacja nie ma miejsca. Natomiast w warunkach edukacji zwykle nie da się nic z tym zrobić. Szczególnie jeśli wykładowca dobiera grupy.
Wewnętrzna rywalizacja
Zdrowa konkurencja może inspirować nowe pomysły, ale zbyt agresywna rywalizacja wewnątrz grupy może mieć negatywne skutki. Przede wszystkim taka sytuacja powstrzymuje osoby niebiorące udziału w rywalizacji przed wysiłkiem i dzieleniem się pomysłami. Rywalizacja narzuca także duże tempo, pogłębia różnice intelektualne i niekiedy zaniża wartość merytoryczną oraz zaburza proces uczenia i rozwijania nowych umiejętności.
W takiej sytuacji ważne jest odpowiednie nastawienie i przypominanie, że pracujemy jako grupa. Trzymanie się zadań i przestrzeganie ustalonych zasad grupy usprawnia proces i może zapobiec kryzysowi. W sytuacji bardzo ostrej rywalizacji najczęściej potrzebna jest szczera i otwarta rozmowa na forum grupy, aby ostudzić zapał nadgorliwych studentów.
A ty jak wspominasz swoje studia? Podziel się doświadczeniem z pracy grupowej w komentarzu.
