Każdy z nas w pewnym momencie stracił motywację do nauki. Szkoła wydaje się nudna, a studia są pracochłonne i przytłaczające. Świat nauki interesuje się motywacją od dawna i jest ona bardzo dobrze zbadana i poznana.
Szereg eksperymentów przeprowadzonych w celu poznania mechanizmów motywujących pozwolił na opracowanie sposobów mających na celu zachęcić ludzi do działania. Można śmiało powiedzieć, że mamy nad wszystkim kontrolę.
Jeżeli nie potrzebujemy motywacji, aby podjadać ulubione przekąski bądź wyjść na spotkanie towarzyskie, to tym bardziej możemy sami sobie narzucić dyscyplinę lub po prostu wzbudzi w sobie chęć poszerzenia wiedzy i osiągnięcia dobrych wyników w nauce.
Jak zwykle kwestia wyboru.
Jakie są rodzaje motywacji?
Tradycyjnie wyróżniamy motywację wewnętrzną i zewnętrzną.
Literatura jasno precyzuje motywację zewnętrzną jako każdy powód, dla którego wykonujemy pracę, inny niż radość i satysfakcja, jaką moglibyśmy z niej czerpać.
Wszystko, co dostajemy w zamian za nasz wysiłek, jest zewnętrznym motywatorem. Nie muszą być to korzyści materialne lub finansowe. Dodatkowe osiągnięcia, lepsza opinia lub trofeum na półce również są zewnętrznym czynnikiem.
Warto przeczytać: Pisanie pracy licencjackiej krok po kroku – praktyczne porady
Natomiast gdy nasza motywacja pochodzi z nas samych, wtedy sprawa jest prosta. I tak byśmy zrobili swoje nawet bez uznania i korzyści, jakie można by osiągnąć za wykonanie danej pracy. Motywacja wewnętrzna odnosi się do czynności, które wykonujemy dla nich samych i dla własnej satysfakcji. Taka sztuka dla sztuki jak pomalowanie ogrodzenia albo wyjście z psem
Innym spojrzeniem jest motywacja dodatnia i ujemna.
O ile dodatnia motywacja może być zarówno wewnętrzna, jak i zewnętrza, tak jest spowodowana chęcią sukcesu niezależnie od powodów. Z kolei motywacja ujemna jest najczęściej postawą emocjonalną, taką jak niechęć czy obawa. Można więc ją wykorzystać w celu uniknięcia nieprzyjemnych konsekwencji spowodowanych niezrobieniem czegoś.
Motywacja do nauki nie jest tym samym co motywacja do działania
Uczenie się jest procesem poznawczym, intelektualnym i emocjonalnym. Działanie nie zawsze wiąże się z wysiłkiem umysłowym, do którego potrzebna jest samodyscyplina. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że o ile miałem motywacje i chęci do nauki i ukończenia studiów, tak nie mogłem się zmotywować do pisania pracy dyplomowej.
Pisanie pracy dyplomowej jest działaniem w procesie. Z definicji nie ma to na celu tylko edukować, ale również zaprezentować zdobyte umiejętności. Jeżeli komuś zależy na poszerzaniu horyzontów wiedzy i zrozumienia otaczającego świata, to pisanie pracy będzie czystą stratą czasu.
I ja również na studiach miałem bardzo często wrażenie, że mogłoby się obejść bez pisania pracy dyplomowej. Dlatego ledwo się wyrobiłem z oddaniem swojej pracy w terminie.
Uniwersalny sposób do nabrania motywacji nie istnieje
Mamy zatem rozległą wiedzę na temat motywacji, rozumiemy jej mechanizmy i dzięki rozwojowi psychologi i nauk socjalnych mamy wiele narzędzi, które pozwalają na skuteczne działania i osiąganie celów. Jednak uogólnianie jak zwykle nie przynosi żadnych efektów. Każdy z nas jest na innym etapie życia, w różnej sytuacji i pod wpływem wielu czynników. W danym momencie na konkretną osobę może nie zadziałać żadna motywacja tylko dlatego, że uwaga jest skupiona gdzie indziej.
Dlatego brak motywacji nie zawsze oznacza brak motywacji.
Może to być po prostu chwilowe odwrócenie uwagi od spraw akademickich. Jest to normalne i naturalne. Nie samą szkołą człowiek żyje, szczególnie jeśli ma na głowie dom, pracę i rodzinę. Dlatego jest wiele momentów, w których myślimy, że zabrakło nam motywacji, kiedy tak naprawdę potrzebujemy chwili wytchnienia.
Uczenie w warunkach akademickich jest rozłożone na kilka płaszczyzn; praca samodzielna, praca przy grupowych projektach, zajęcia praktyczne. Takie rozłożenie wysiłku wymaga odporności psychicznej i również prowadzi do szybszego zmęczenia.
Różnica między chęcią nauki a motywacją do ukończenia studiów
Kolejną pułapką w poszukiwaniu motywacji jest różnica między chęcią nauki a chęcią zdobycia wykształcenia i kwalifikacji. Jedno co prawda nie przeczy drugiemu, ale również nie idzie ze sobą w parze.
Do nauki potrzebne są tylko chęci. Natomiast do osiągnięcia celu, jakim jest dyplom ukończenia studiów, potrzebne są chęci i motywacja.
Studia straciły swoją dawną funkcję i uczelnie wyższe zmieniły przez lata priorytety skupiając się kształceniu wykwalifikowanej siły roboczej. Jest to temat na zupełnie inna okazje. Ale wciąż studia mogą i powinny służyć jako czas na rozwój osobisty.
Studenci, których motywacją są wyższe zarobki w przyszłości, tracą bardzo dużo przez takie podejście. Nie narzucając nikomu swojej woli, można śmiało stwierdzić, że takich studentów jest większość i to właśnie oni najczęściej tracą motywację do działania.
Nie ma lepszych i gorszych powodów do studiowania. Jedynie będą one miały wpływ na przebieg studiów i od nich będzie zależało, jak trudny będzie to czas.
Skąd się bierze motywacja do nauki?
Przede wszystkim motywacja do nauki bierze się z pierwotnych potrzeb. Jeśli nie ma w tobie żądzy zdobywania wiedzy, to musisz skupić swoją uwagę na nauce, gdyż to jest warunek do skończenia studiów.
Jeżeli masz trudności z organizowaniem czasu i ustalaniem priorytetów, możesz mieć trudny okres. Jednak nie jest to motywacja, lecz narzędzia mające na celu podniesienie wydajności. Dlatego krytyczna analiza własnych nawyków i harmonogramu dnia może przynieść wiele korzyści.
Najczęściej bowiem okazuje się, że za dużo czasu spędzamy nad czymś, co nie przyczynia się do osiągnięcia postawionego celu. Tym samym można niechcący się zniechęcić.
Otoczenie również ma duży wpływ na nasze wyniki w nauce. Warto dobrać sobie znajomych i przyjaciół, którzy wniosą pasje i trochę dynamiki do naszego życia. Można też podpatrzeć, jak inni spędzają czas i jak radzą sobie z obowiązkami.
Warto przeczytać: Zakończenie pracy inżynierskiej z przykładami
Z drugiej strony, jeśli nasze otoczenie w większości to ludzie liczący minuty do końca zajęć, to może mieć demoralizujący wpływ. W takiej grupie nie mówi się zbyt wiele o osiągnięciach osobistych i poszerzaniu wiedzy. Za to brak pasji może poszerzyć dystans między studentami.
Brak wsparcia i zrozumienia na pewno przełoży się bezpośrednio na trudności nie tylko w nauce, ale również na pracę w grupie. Jednak samodyscyplina jest niezbędna do wysiłku umysłowego.
Dlatego ludzie dobierają się w grupy, aby wykorzystać czas najefektywniej.
Aby znaleźć motywację do nauki, najpierw określ jasno swoje cele
Określ, co dokładnie chcesz osiągnąć i bądź konsekwentny. Nie dotyczy to tylko nauki, ale ogólnie postawy w życiu.
Jednak każdy student musi znać odpowiedź na pytanie, co chce osiągnąć. Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa i wymaga szczerości z sobą samym. Ale za to kiedy już ja znajdziesz, to łatwiej będzie się skoncentrować i zaplanować naukę.
Cele krótko- i długoterminowe powinny być konkretne, mierzalne, osiągalne, realistyczne i osadzone w czasie (SMART).
Stwórz plan nauki
Gdy już poznasz swoje cele, przejdź do ich realizacji.
Stworzenie skutecznego planu nauki wymaga uwzględnienia jasno określonych celów, dobrze zorganizowanego harmonogramu, zrozumienia swoich priorytetów i możliwości oraz regularnych przerw na odpoczynek.
Pamiętaj, że każdy ma inne preferencje i rytm nauki, dlatego ważne jest, aby dostosować ten plan do swoich indywidualnych potrzeb.
Dobry plan to taki, którego nie trzeba pamiętać i który zmieni się w nawyki.
Uczyń „nudny” przedmiot interesującym
Jeżeli jest jakiś przedmiot, który cię nudzi, to zadaj sobie pytanie: „Czy to jest naprawdę nudne, czy to ja mam złe podejście?”.
Trudno w to uwierzyć, ale nie ma nudnych przedmiotów i zajęć, są tylko zamknięte umysły. Aczkolwiek prawda jest, że są trudne i frustrujące przedmioty, do których mimo pasji i zainteresowania można się szybko zniechęcić.
Jeśli uważasz, że dany temat jest nudny, spróbuj się zaangażować. Możesz to zrobić na wiele sposobów. Poprzez dyskusje, spojrzenie z innej perspektywy albo szukając odpowiedzi na praktyczne pytania, które zmienią twoje nastawienie.
- Kiedy opracowano tę technikę lub teorię?
- Kto ją opracował?
- Jaki problem to rozwiązało?
- Jak zmieniłby się dzisiejszy świat, gdyby nie ta technika lub teoria?
Jeśli zadajesz właściwe pytania, możesz sprawić, że każdy temat będzie interesujący.
Odkryj w sobie powody, dla których odkładasz naukę na później
Mowa tu nie koniecznie o lenistwie prokrastynacji.
Prokrastynacja (tak jak motywacja) jest źle rozumiana i nie ma nic wspólnego z brakiem kontroli i siły woli. Ludzie o wysokim temperamencie zwykle unikają wszystkiego, co ich nie interesuje. Czy to oznacza, że mają słabą wolę? Wystarczy mieć gorszy dzień lub przeciwnie, wyjątkowo aktywny i pracowity dzień, by czas na naukę nie był na górze listy rzeczy do zrobienia.
Samoświadomość jest kluczową częścią tego, dlaczego zwlekanie sprawia, że czujemy się tak źle. Kiedy zwlekamy, jesteśmy nie tylko świadomi tego, że unikamy wykonania danego zadania, ale także tego, że jest to prawdopodobnie zły pomysł. A jednak i tak to robimy.
Warto poznać te mechanizmy i wiedzieć, co i dlaczego nas zniechęca. Jednak prokrastynacja to duże słowo. De facto jest to stan chorobowy. Dlatego pierwszym krokiem do zmiany podejścia jest myślenie nie w kategoriach prokrastynacji, ale stosunku emocjonalnego do studiowania i nauki.
Poznaj swój styl uczenia i preferencje
Studia to rozwój osobisty. Dlatego na pewno dowiesz się dużo o sobie i swoich preferencjach.
Wykorzystaj znajomość swoich wad i słabości do lepszego zarządzania czasem.
Niektórzy wolą uczyć się w grupie. Łatwiej wtedy o wymianę wiedzy, dyskusje i utrwalenie i klaryfikację wiedzy. Inni natomiast wolą ciszę i pracę w pełnym skupieniu.
Warto przeczytać: Negatywna recenzja czyli odrzucenie artykułu naukowego
Do tego dochodzą preferencje zmysłów. Przyjęło się dzielić typy na wzrokowców i słuchowców. W psychologii takich podziałów jest dużo, dlatego warto zrobić kilka testów, aby być świadomym własnego stylu i procesu uczenia. Można nawet pokusić się o konsultacje z psychologiem, który jednocześnie będzie w stanie zaproponować ćwiczenia mentalne i doradzi techniki pamięciowe, odpowiednie do osobowości i możliwości.
Organizuj sobie tak naukę, aby była jak najbardziej efektywna i jednoczenie jak najmniej męcząca.
Nie oczekuj, że będziesz czuć się zmotywowany przez cały czas
De facto jednym z najlepszych sposobów radzenia sobie z brakiem motywacji jest porzucenie oczekiwania, że będziemy czuć się zmotywowani przez cały czas.
Nikt nie czuje się zmotywowany przez cały czas i nikt nie ma codziennie dobrego i udanego dnia. Najczęściej życie jest nudne i nic się nie dzieje. Wtedy właśnie trzeba radzić sobie z nudą i zniechęceniem.
Nie polegaj więc na poczuciu motywacji, aby wykonać swoją pracę i obowiązki.
Czasami motywacji po prostu nie będzie.
W osobnym artykule wyjaśniamy, dlaczego motywacja nie istnieje, jej potrzeba oznacza bycie w niewłaściwym otoczeniu oraz dlaczego zamiast szukać motywacji, powinniśmy skupić się na dyscyplinie.
Właśnie dlatego potrzebujesz rutyny i nawyków związanych z nauką, ponieważ opracowane systemy zawsze pokonują motywację.
Pamiętaj, że studia się kiedyś skończą
Nauka i studiowanie nie będą trwać wiecznie.
Nauka do egzaminów może wydawać się niekończącym się maratonem, ale ma swój koniec. Przypominaj sobie o tym, szczególnie w dni, kiedy czujesz się przytłoczony lub pozbawiony motywacji.
Mówienie sobie, że „to nie będzie trwało wiecznie” pozwoli ci wziąć głęboki oddech i nabrać dystansu.
Ale także wywoła lekki dyskomfort, który zmusi cię do otwarcia książek i przejrzenia tych notatek.
